تبلیغات
آیاپیر (خرم سعیدی ) - شعر بختیاری
 
آیاپیر (خرم سعیدی ) - شعر بختیاری
فرهنگ و ادبیات بختیاری
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : خرم سعیدی
نویسندگان
نظرسنجی
نقد و بر رسی توسط بازدید کنندگان محترم








آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

وِ اَوِ ِگُل ِ تِیه وا دی نِوشت


کِه اَنشان(1)بِهشتِ وِ اُردی بهشت


1. یکی از نامهای قدیم ایذه


ایمیل مدیر وبلاگ:  khorram_saeedi@yahoo.com     khorram.saeedi@gmail.com
آدرس وبلاگ:  ayapir2.ir 





نوع مطلب : شعر محلی بختیاری، 
برچسب ها : وصف ایذه، محلی بختیاری، خرم سعیدی، شعر بختیاری، شعر لری بختیاری،
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 2 آذر 1390
خرم سعیدی

اَور

اَورِ حُشک، // ابر خشک

چی دِلِ دالویِ هزارساله پیر // مانند دل پیر زن هزار ساله

جُورِ دلِ داغ نهاده وِ سَر // مانند دلی که داغ بر سر آن گذاشته باشند

وا یَه جُوال ترس وُ تُرس // با مخزنی از ترس

دس وُ دلِس  نا اُمید // دست و دلش نا امید

بَسه دِلِسهِ سَرِ آخور چه سَرد // دلش را بر آخور سردی بسته

دَرد به خَوسِسِه وِ مین گلیس // درد در گلویش خفته

جور الو قار  اکی. // مانند عقابی صدا می کرد.

اَور اَیه جَم نَوِه وِ آسمون // ابر اگر در آسمان جمع نشود

جُور یه دالو کِه بلا ویده گاس // مانند پیر زنی که گاوش را گم کرده است

تَحل وُ تُرش، بُرگ بغل زیده یک// غمین و ابروهایش در هم گره نخورده باشد

برف سیانه نتره اَو کُنه // نمی تواند برف سیاه را آب کند

اَور اَیه جَم نَوه ،// ابر اگر جمع نشود

شُونِ نَخونه مِنِ شوگار شَه // شانه به زیر بار شب نخواباند

کار وِ دَرد دَرد وِ کار // کارش را به درد و دردش را به کار نسپارد

وا مِنِ اِی روزگار // در این روزگار

پیرن شَه وُر وَرِس // پیراهن سیاه به تن کند

یالِ کُلِ طُورِ نُور،دِر بده پشتِ سرس// یال اسب وحشی نور را به پشت سرش بتاباند

یا بِزَنه چُو دُهل // یا با چوب به دهل بزند

تا کِه گُروسه یَه دیو،اُو کِه بِغل زی وِ مَه.// تا آن دیوی که ماه رابغل کرده فرارکند.

اَور اَیه جَم نَوِه // اگر ابر جمع نشود

برنو دلتنگی مَردم،سرِ دل جا کُنه// تفنگ برنودلتنگی مردم سردلشان جاخوش می کند

اِستیمِ خنجر سَرِ سینه وِ دَرد // ستون خنجر روی سینه با درد

اِیزَنِه، شیون شُمشیر وِ سَر // شیون شمشیر را بر سر می زند

یا کِه چُو بَرد آسیو // یا مانند سنگ آسیاب

دَورِ لَو، قُلف وُ کِلیتِس وِ چَه. // اطراف لبها قفل زده و کلیدش در چاه انداخته.

وا تُونُم اَورِ سیا،// با تو هستم ای ابر سیاه

وَسِه یَه دیلق وِ مِنِ اِی دلا // دلها دچار آتش سوزی شدند

پای پتی،ناد وِ دَو دُورِ مال // دختر آبادی پا برهنه دوید

تا کِه بنه مَلَمِ دالو گپس // تا مرهم مادر بزرگش را بگذارد

ری دل اُو کُر کِه خُورس شَرم سُور // روی قلب آن پسری که شرم سرخ آن را می خورد

هُو بِرَسُونه پیوم : // او آن پیام را برساند:

بال وُ پِر اَفتونِ بِسُو اَور شَه // ابر سیاه بال و پر آفتاب را سوخته است

آسِمون ،کِرده کِز // آسمان گوشه ای پنهان شده

تا کِه بِوینه دَفر // تا در فرصت مناسب

پُوسِ سَرِشَونِ کَنِه مِینِ دَو. پوست سیاه را از سر شب در بیاورد.

 

 

 

چهار ده تیر1393 مصادف با روز قلم - خرم سعیدی

 





نوع مطلب : شعر نو محلی بختیاری، 
برچسب ها : شعر بختیاری، شعرنو لری، شعرنو لری بختیاری، اور، خرم سعیدی، شعر نیمائی بختیاری، شعرنیمائی لری،
لینک های مرتبط :

       نظرات
شنبه 14 تیر 1393
خرم سعیدی

اقلیم باد

در اقلیم ذهن،شهر

 با ترک نازک و تیره

با اشباح لگدمال تصویر روح

با گیاهانی برهم ژولیده و پژمرده

با درختانی بی بر و برگ

با خیمه های آهنی، بلند

در ساعت خاکستری آسمان

با عقربک های بریده بریده

با شماره های اندوده به قیر

به دور هم مشوش می گردد

با توده های از هم گسسته

با برشی از زمان بدون قهرمان

در کوهسار بی فریاد

سوی بی سو رهسپار

تصویر زندگی زمان ماست .

 

                              بهار1393 خورشیدی- بندرعباس





نوع مطلب : شعر نو نیمائی، 
برچسب ها : اقلیم باد، شعرنو، خرم سعیدی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 4 تیر 1393
خرم سعیدی

ویرِ گل // خاطر گل

ویرت مَیَر سیمرغه // مگر یادت سیمرغ است

یا رَشخِ لشکر اِشکن // یا رخش لشکر شکن

کِه دسِ شغادِ فِرگم گرفگاره. // که دست شغاد فکرم گرفتار است.

وَختی ویر خُوشت پا وِ حُونهِ سَرم اِنه // هنگامی که یاد خوشت پا به سرم می گذارد

جُونِ تیایِ بی گناه چی سیاوشم // جان چشمان بی گناه چون سیاوشم

دَسِ عشقِ سُوداوه ایت اسیره // در دست عشق سودابه گونت  اسیر است

اما وَختی نُومِ بیجنیت وِ چَهِ گِلیم گُدرده // اما هنگامی که نام بیژنگونت از چاه گلویم می گذرد

قاوِ ریت چی مَهِ نَخشَو وِ آسمونُم هزار تیکه اِی بُو.// قاب روی ماه نخشب گونت در آسمانم هزار تکه می شود.

اُسُو کِه رُوسَمکَمندِ پلِ منیجه ایت // آنگاه که رستم کمند گیسوی منیژه گونت

وِ افراسیاوِ شَو شِوِره // از افراسیاب شب آویزان است

دلم جُورِ فَراد،تینا // دل من ماننه فرهاد تنها

تُربه غمس وِ کُول، سَر وِ کُه اِنه // تبره غمش به دوش سوی کوه می رود

تا غُرصه ها سه بتراشنه وُ کُهدردِکُهبُونگ کُنِه // تا غصه هایش را بتراشد و  دردش را در کوه پژواک دهد

یا چی مجنونِ سُوده دل // یا مانند مجنون دل سوخته

تیام وِ خَرس اَولِه زَیده // چشمانم از اشک تاول زده

گوش وِ زنگِ بُونگِ دلِ میراتیم بِنُم// گوش به زنگ صدای دلم باشم

کِه سَر وِ سا نیونه وِ دَرد // که از درد  سر به سازش نمی آورد

دُونه هر طَو گِلوس بدی دَرد، دَرده // می داند درد را هر شکل به قلتانی درد است

سی ویر گُلی کِه گُلُویِ تش سَرسِه // به خاطر یاد گلی که گلوله ای آتش در سر دارد

اما خاراس نی سُوزنِه // اما خارهای خودش را نمی سوزاند .

جُورِ ویر تُو وُ دِلِ لِیوه مُو. // مانند خیال تو و دل دیوانه من 



بهار 1393 خورشیدی بندرعباس





نوع مطلب : شعر نو محلی بختیاری، 
برچسب ها : شعر لری بختیاری، شعر لری، شعرنو بختیاری، شعرگویشی بخیاری، خرم سعیدی، ویر گل،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 25 خرداد 1393
خرم سعیدی

حاصل// کشتزار

مِن بهارِ سُور // در بهاری سرخ

وا تیایِ کال // با چشمان قهوه ای

مُسارِمِ1 دلی وِ دَس  // "مستارم" دلی به دستش

گاهیل ای بُری.  // زمین را به بخش هائی تقسیم می کرد

یَه وَخت اِگو وَرُو  // گاه خطاب می کرد برو طرف بالا

یا نَه دَرُو،دَرُو  // یا نه طرف پائین، پائین

هَوگُون ای کَشیی.   // فاصله ای  مشخص می کرد

جُفت2،بُرگ مَرمَریس ،شَوق // یوغش، ابروان مرمری سیاهش

وُ هِزار لِدن3 سیا  // و هزار "لدن" سیاه

وا دارحیش خَش تراش نِفت  // همراه گاو آهن خوش تراش بینی

وُ شُمشیر شیروَنِ لَوا،یَه لُو  // و شمشیر شیر افکن لبها،به تنهایی

لا جَر ری دلم ، شُوم ای زَنه هُنِه . // با فشار خاص دلم را شخم می زد.

کالِه وِ مین هُو  // در آن می کاشت

هَرچه دلس کَشه  // آنچه دل خواهش بود

ریزه وِ سُور اَوه.  // در آن شوره زار می کارد.

اَویار کِشتِ هُو  // میرآب آن کشتزار

جفتِ تیه وِ مُو  // چشمان من بودند

سالونِ آزِگار  // سالیان متمادی

جُورِ یَه بَردِ شیر // مانند شیر سنگی

مَندیر یَه مُکِشت // منتظر دعوتی بودند

مِن حُشک سالی کُلُو زیده بَفا  // در این خشکسالی ملخ زده وفا داری

بی وِندنِ گندمی وِ دُون .  // بدون اینکه گندمی در دهان گذاشته باشد. ( بی هیچ گناهی)

1-   ابزاری در قسمت انتهائی گاو آهن که آن را در دست می گیرند و شخم زدن را هدایت می کنند. 2- یوغی چوبی با هفت سوراخ که به گردن دو حیوان می بستند برای کشیدن گاوآهن 3- دو چوب عمودی اطرف گردن هرحیوانی که برای عملیات شخم زنی بندند . (مشتارم یا مستارم،گاهیل ، ورو ، درو ،هوگون ،جفت ،لدن ، دارحیش ،یه لو ، لا جر، شوم ،کالنیدن ،ردن ،اویاری ،حشک سالی ، کلوزیده. از اصطلاحات کشت و کار کشاورزی هستند. )

               بهار 1393خورشیدی شهریار- خرم سعیدی





نوع مطلب : شعر لری بختیاری، 
برچسب ها : شعر نو محلی بختیاری، شعر لری، شعر لری بختیاری، شعرنو بختیاری، شعر نو لری بختیاری، حاصل، خرم سعیدی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 13 خرداد 1393
خرم سعیدی

غُرصه دالو//غم پیر زن

 

مِن بهارِ جُورِ زوونِ مار // در بهار مانند زبان مار سیاه و دوگانه-

دالوی کِه تیکه اِی وِ عُرمِ هُو مُو وُ تونیم // پیر زنی که من و تو تکه ای از عمرش هستیم

جنگ وا زَمونه اِی کُنه  // با زمانه در جنگ است

سَر نداده هیش زمون و نُوکَری // هیچ زمانی تن به بردگی نداده

مُست پُر کُنه هَوا،سینه اِی کُوِه  // مشت گره شده را بلند می کند و به سینه می کوبد

دَس وِ اَقه اِی زنه // یقه پیراهنش را پاره می کند

نانداره دی غُرصه ای خوره // نای غصه خوردن ندارد

چینکه ای زمون  // زیرا این زمانه

جیوِ هُون، بِزیده ری روون  // او را مغبون کرده

جیو هَم پتی تَره وِ تَنگِه دَس // جیبش از کف دستش تهی تر است

قاوِ آسمون وِ اُو گَپی پَتی  // قاب آسمان با آن عظمت خالیست

مِن تیه کُچیر هُو،دورِ چَپ زَنه هَمس// و در چشمان کوچک او وارونه می چرخد

اَور،قَول اِده هَنی و قهر // ابر با بی میلی قول داده

جُوه سیا شِور وَرس // پیراهن سیاه آویزان بر تنش

اَمرو وُ صُوه کُنه هَمس // وعده امروز و فردا می دهد

صُو تمبلی کُنه وِ ترسِ شَو // صبح از ترس شب تنبلی می کند

شَو بِوَسه ریِ روز وُ ای کُشِس  // شب روی روز افتاده و او را می کشد

کِرده اَفتوه،پُشتِ هَف کُه سیا وِ بند // آفتاب را پشت هفت کوه سیاه زندانی کرده

زندئیس نداره صُو // زندگیش فردائی ندارد

صُو وِ پَصُو بَتر نداره رَوزِمی // آینده از گذشته بد تر است و امیدی نیست

ویر واویرِ دیر، ری لوای جور کرم هُو // خاطرات گذشته روی لبهای مانند کرم او

خنده کُهنه ای کُنه // خنده ای کهنه سر می دهد

خَرس،عاجزه، پُر زِ دردِ تحل // اشک، خسته و پر از درد تلخ است

آسمون دِلس پُره // آسمان دلش گرفته است

باز قَولِ صُو اده // دو باره وعده فردا می دهد

تَرسِ دالوم هَمس یُونه // ترس پیر زن از این است

جُورِ تیر، وِ مَزگِ سَر زوونه ای کشه// این دغدغه مانند تیر در مغز سرش زبانه می کشد

بُز نَمیره تا،یَه بهار دی. // که بزش تا بهار دیگر زنده بماند .

                                                             بهار 1393 خورشیدی-شهریار





نوع مطلب : شعر لری بختیاری، 
برچسب ها : شعر نو لری، شعرنولری بختیاری، شعرنیمائی لری، شعر نیمائی لری بختیاری، شعرنیمائی بختیاری، خرم سعیدی، غرصه دالو،
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 1 خرداد 1393
خرم سعیدی

نان و جان

"بیش از سیصد کارگر در عمق سیصدمتری معدن زغال سنگ سوما در ترکیه جان باختند . جراید"

 

خوابیده مار ماه در کمین معدنی سیاه

در پس خنده کور خورشید

کارگر" سوما"

کور سو چراغش بر سر

دستان سیاه،پر تلاش نان سرخ

سوی بانوی مسی جنگل زمان

و چشمه هزار نیش آسمان،دعا کنان.

چشمان پر صدای کودکان

از فراز کوههای ابر

سوار چشم راهوار باد

بدون درنگ گریز

به راه نان و پدر .

اما پدر این معدن تلاش با فرو نشستنی چو چشم مور

بر می شدست دورِ دور

تا در مغاک سیاه خاک،پناهگاه نان کودکش باشد.

کارگر "سوما"

از غم ستم،سایه شد رمید

تسلیم شد با فریب

تا تلخکام خیمه سار غم

چون آینه چشم کودک یتیم

پیچید در سینه پرتپش زمین.

کارگر "سوما"

خسته از زمان

تن شست با غبار زغال،آرمید نا امید نان

دل رمیده اش آهوی شد از قفس پرید

اما چشم کودکش همچنان منتظر نان و پدر، بدر .

 

                                                اردیبهشت 1393- بندرعباس- خرم سعیدی





نوع مطلب : شعر نو نیمائی، 
برچسب ها : شعر نو سژید، خرم سعیدی، نان و جان، شعری برای كارگران معدن سومای تركیه،
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 29 اردیبهشت 1393
خرم سعیدی

اژی دهاک

 

کدامین تان ضحاک حمیری فرزند مرداس است !؟

که جای آن هزاران اسپ، هزاران و هزاران دگر دارد .

کدامین تان ز بهر مهر بی بهر است و نره دیوِ دوران است

که جای مغز ، خون نوشند مارِ اژدها خوارش .

گسسته مهر جم شیدی،فرو خوشیده فر ایزدی آیا

که ضحاکان،از بیت المقدس تاختن آرند بر دنیا .

بجز آنکس که تعلیمش بداده دیو در بابِل

کدامین ناخلف پوری،کشد باب گرامش را

که تا آهش بسوزاند شکوه و فر ملکش را

و یا آرد هزاران رسم زشت و گله ای آهو .

 کجائی کاوه مرد،آهنگر خوب سپاهانی

که تا بینی جهانی در قفس محبوس دست خوان خوالیگر

 بیائی مثل دریا و بیاشوبی تو خوابش را .

کجائی آی فریدون مالک آن گاوسارین گرز

ببندی سخت دستش را نگون سازیش از البرز

کجائی آی کجائی آی ...؟

همی گویند وایِ دیو،بر آن مردمِ بی قهرمانی باد

که قبر آرزوشان دوش و یاری خواه دستی دیگر از غیبند .

 

 

25 اردیبهشت1393خورشیدی مصادف با روز نکوداشت فردوسی خرم سعیدی





نوع مطلب : شعر نو نیمائی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 25 اردیبهشت 1393
خرم سعیدی

دل دالنجه// دل زجر کشیده و رنج دیده

 

هَرسا،وِ زلالی مَه نِیرُم  // آنگاه که به زلالی ماه نگاه می کنم

بارون بِرق ریس // نورِ باران چهره ات

لَوا جُورِ نُونِ تیریس // لبهای مانند نان فطیرت

وُ تیا آسارئیِ چی اُلماسِ اِشکندس // چشمان ستاره گونت مانند الماس شکسته

بِرق وِ جونم وَنن . // در جانم می درخشند.

اُسو کِه، اسبیدی طُرنس // آن هنگام که سپیدی طره هایت

چی نُورِ مَه شُلاله وُ بِرِقنه // مانند نور ماه بلند و درخشان است

یاد دلِ عَقیقیس // یا اینکه یاد دل عقیق گونت

وِ ویرم گُدرده // از خاطرم عبور می کند

عینِ افتو زمسون وُ لار آدم نِدار // مانند لذت  بدن انسان فقیر در آفتاب زمستان

وِ دلم نشینه کیفور اِبوم // به دلم می نشیند و متلذذ می گردم

اُسُو،اَورِ غریو سیاهی کِه وِ دِل چمبر زیده // آنگاه ابر غریب و سیاهی که بر دلم حلقه زده

اَفتوی اِبو وُ چی چَشمه شُرنگِه // نمایان می شود و مانند چشمه به صدا در می آید

سی یُو کِه:دا،وِ هَر کُجِه دنیا، // بدین خاطر که: کلمه مادر در تمام دنیا

فقد یَه مئنی داره // فقط یک معنا دارد

 وِ زوون هَر کِه گُدرده // از زبان هرکس که جاری شود

سخت ترین دلانه لَرسُونه // سنگ ترین دلها را می لرزاند

 هر مَوجودی یَه دا داره یَه دل //  در جهان هر موجود یک مادر دارد و یک دل

کِه خین ِ مِنس دادا کُنه // که خون درونش مادر را صدا می زند

سی زَمونِ دایم بچه ئی // برای دنیای کودکی

هَرجا هَم ساکته نُمِ دا چی افتو رَوُنه. // در هر سکوتی نیز نام مادر مانند خورشید درخشان است.

 

                                                   بهار 1393 خورشیدی - بندرعباس





نوع مطلب : شعر لری بختیاری، 
برچسب ها : شعر لری بختیاری، شعرنو لری، شعر نو لری بختیاری، دل دالنجه، خرم سعیدی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 25 اردیبهشت 1393
خرم سعیدی

گُمبِ گُل// غنچه گل

 

وَختی گندم و جُو رَش اَوی // وقتی گندم و جو به زردی گرائید

گُلا تیه گُشِین // گلها چشم باز کردند

کوگا رَدِن ایلاق // کبکها به ییلاق مهاجرت کردند

صدایِ زنگِ زندیی ایا. // صدای زنگ زندگی به گوش می آید

وَختی مَه اَفتوی اَوی // وقتی ماه پیدا شد

مدالاسِ وِ سینه کموتری آسمون زی // و مدال هایش را به سینه کبوتر آسمان آویزان کرد

غیر چاله دیری دِرِنگِشتی نی // به جز آتشدان دوری صدائی نیست

پُشتِ مِرزِنگ بَسه،تُو نِه بینُم. // آنگاه پشت مژه های بسته تو را می بینم.

وَختی رُوز گِلُو زَی وُ صُو اَوی // وقتی روز غلتید و صبح آمد

جُورِ مَهِ پُشتِ اَور // مانند ماه پشت ابر

مِن خُوم بلا اَویم // در خودم گم شدم

دینِ گُدشتم گشتم // دنبال گذشته ام می گشتم

خیال تُو،چی غُوار // تصویر تو مانند غبار

بی صدا وُ مات بُرده // ساکت و مبهوت

مِن دشت پُر آساره // در دشت پر ستاره

وِ چاله دلم نِشَس . // در آتشدان دلم نشست.

وختی تَمَنده روشنائی رَه // وقتی باقی مانده روشنائی رفت

پسین سنگین اُوی // غروب سنگین شد

ویرم چی مارِ وِ شو بِلا اَوی // خیالم مانند مار در شب گم می شود

سی دیدن ویر تو،واساده چی دِرهد. // و برای دیدن خیال تو مانند درخت ایستاد

مین ای مَندیر تَمبَل وُ تَهل // در این انتظار تنبل و تلخ

فقد تینایی وِ داد دلم رسی وُ هیش. جز تنهائی هیچ کس به داد دلم نرسید.

 

                                            بهار 1393خورشیدی- بندرعباس





نوع مطلب : شعر محلی بختیاری، 
برچسب ها : شعر لری بختیاری، شعرنیمائی بختیاری، شعرنیمائی لری، شعر نو بختیاری، شعرنو لری بختیاری، گمب گل،
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 18 اردیبهشت 1393
خرم سعیدی

جنگ اَو وُ شَو

هرچند به گفته ادبا تکرار قافیه از عیوب شعر محسوب می شود اما آگاهانه "اَو"و "شَو" چندین مرتبه قافیه واقع شدند.

اَمرو چُنُو عاجزه اَوِ رَو // امروز رودخانه آنقدر خسته است

چی بَزگرِ هَی اِپاهه افتو // مانند برزگری آفتاب را نگاه می کند

زَهله دِر اِبوی اَیر نیری // زهره ترک می شوی اگر به آب نگاه بکنی

جُورِ هَفی اِی خُوره وِ خُوس تَو // زیرا مانند افعی به خودش پیچ و تاب می دهد

سَر هی اِکُوه وِ بَردِ بی داد // سر خود را به سنگ بی داد می کوبد

تَش وَسه وِ مینِ باغِ اُو اَو // چون در باغ آب آتش افتاده است

شُمنید وِ مین اَو وِ خَنجر  // با خنجر ش به آب ضربه زد

تیخی بِکشی وِ جون اُو شَو  // تیغی به جان شب کشید

کاردیم شَهِ بکندِ کُولِس  // نمد سیاه شب را از دوشش در آوردند

زُلفاس بُری وُ نا دَمِ اَو  // زلفای او را برید و در آب انداخت

حُل چالهِ دَم پسین،افتو  // خاکستر غروب آفتاب را

جَم کرد وُ اِریزه مِن سَرِ شَو  // جمع کرد و بر سر شب ریخت

افتو بغلِ اَو ای بَرِس چُرت  // آفتاب در بغل آب در حال چرت زدن است

اَو غرقِ غروب مین تَنگو  // آب میان تنگه و غروب در حال غرق شدن است

اُو رَه وُ وِ مین رو قلیپست  // خورشید در آن آب ناپدید شد

چی جَدِه بلا اَوی مِنِ شَو  // مانند جاده ای که در شب ناپیدیدا شود

افتو کِه بِنا سَرِ وِ بالشت  // آفتاب که سر به بالین گذاشت

مَه لُهدِ وُ مین اَو اِنه دَو  // ماه لخت است و  در آب می دوید

جِور دُزی اُو اَوید قایم  // مانند دزدی پنهان می شود

هی سر اِکشه دَفر بِدس شو  // سرک می کشید تا شب به او فرصتی بدهد

بین شو وُ رُو کشیدِ دیفار  // میان شب و روز دیوار کشید

سامون نَبُرن دیه دوتا گَو  // تا مرز میان دو برادر تغییر نکند

چشمه هی اشوره پای کُه نِه  // چشمه کوه را پا شوره می دهد

چُن کرده وِ دیریِ گلا تَو  // زیرا از دوری گلها دچار تب شده

آساره وِ رُویِ آسماری  // ستاره روی کوه "آسماری"

چکنید وِ آسمون وِ برنو  // تفنگ برنو ش را به آسمان شلیک کرد

ورگشت ستاره وُر مِنِ دشت  // ستاره به این دشت برگشت

لوحنده گُشی وِ مین او لَو  // لبخند روی لبهایش گشوده شد

دیفار کُها وِ جور هاشا  // دیوار کوهها مانند دیوار هاشا بلند است

هی سر اکشن نیاهه افتو  // تا آفتاب دیگر طلوع نکند

دنیا و زمون تیس نوسه  // دنیا و زمانه به چشم ندیده

جَنگِ اَو وُ شَو وُ اِی مه نَو  // جنگ میان آب و شب و ماه تازه(غره)

رُو هی اِغُرمنه وا دل تنگ  // رودخانه با دلی غمبار به صدا در آمده

چی مار سیا و گُرده شَو  // مانند مار سیاهی روی دوش شب سوار شده است

هی لَرسِه مدام پشت اُو اَو  // به دین خاطر پشت آب مدام در لرزش و تموج است

تی ترس اویده مین ای دَو   // در این نبرد بشدت ترسیده است


دروازه آرمونِ کن واز  // دروازه آرزوهای بزرگت را باز کن

تو جورِ رُوی نَوی یَه گُورَو  // تو باید مانند رود جاری باشی تا منداب نگردی

ویرم مثِ رُوِی اِزَنه پَل  // خاطرم مانند رودخانه مواج است و سرگردان

دیرُم وِ تُو  سی یُو ایکنم تَو  // بخاطر این دچار تب می شوم که از تو دورم

 

" وزن  این غزل، مفعول مفاعلن فعولن (مستفعل فاعلات فع لن) است ."

 

                                          بهار1393 خورشیدی خرم سعیدی - شهریار

 





نوع مطلب : شعر لری بختیاری، 
برچسب ها : شعر لری بختیاری، شعرلری بختیاری، شعر لری، غزل بختیاری، خرم سعیدی، جنگ او و شو،
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 4 اردیبهشت 1393
خرم سعیدی

مهمان زور

 

                    "منشأ بادها و ریزگردهای شرق کشور صحاری عربستان و عراق است. جراید"

 

 

 دیوانه وار میهمان زور مغربی

با پیچ و تاب و سرخ

چون یال اژدها

مشتش به آسمان

پیچده درهم و بر هم فشرده است

مثل تنور دیو

زیر ردای سرخ

گرمای مرگ داشت

می خست و می دمید

خاکسترش به دود درهم تنیده بود

منزل نمی شناخت

مست آمده به میدان، بی مرد این زمان

 خوشیده  ابر ز ترس غریو او

حتی چراغدار کم فروغ روز

مبهوت کار اوست

پیچیده روز را به شب

کوهها به ماتمِ درختان سبز پوش

بنهاده نعش عزیزان خود به دوش

گم گشته فصلها .

آی بادِ هارِ مرگ پا

دیگر نریز حاصل شومت به کام ما

 

                                           بهار 1393خورشید





نوع مطلب : شعر نو نیمائی، 
برچسب ها : شعری در باره باد، خرم سعیدی، مهمان زور،
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 25 فروردین 1393
خرم سعیدی

مارو // غمخوار

"تقدیم به مادران عالم انسانیت "

دِلِ مُو،حَوصِله جُوِهِ سُهرس دی نداره بی تُو // دل من اینقدر تنگ است که حوصله یپراهن قرمز خودش را ندارد

بِگریده غمِ دیریت و دندون اما   // غم دوری تو را به دندان گرفته

سی تُو جاس تنگه وُ هَی دَنگ اِدِراره شَو وُ رُو  //بخاطر تو بی قرار است و بازی در می آورد

مُو اِگُم اُو بِگریده دیلق چونُه هی دی اِکنه // تصور می کنم آتش گرفته چونکه دارد دود می کند

گاه وَختا مِثِ پیفه، شَو و رُو ای سوسه // شبانه روز ماننه پوسیدگی وسط درخت می سوزد

یا پرس اَور، جورِ روخونه سیا ای ریسه // پر از ابر است و مانند رودخانه سیاهی در جریان

دایمن عیس گلِ ریت و مینس جُورُم // مدام عکس گل روی شما را در آن جستجو می کنم

تُو نداری غیر یو حونه دیه  // تو به جز دل من خانه ای نداری

من دلم هیدی و جور یه پری نا پیدا // در دلم هستی و مثل پری دیده نمی شوی

وِ مِنِ ای دَورون تو که نیدی، // در این زمان وقتی تو نیستی

آسمون وُ قفسِ تنگ ندارن سیم فرخ //آسمان و قفس تنگ برای من یکسانند

بی تو، هر رو مو هزارون  میرم // بدون تو هر روز هزاران مرتبه می میرم

بند بند خَست وُ سِتین بَدنُم  // بند بند استخوان وجودم

جُورِ شهری که گِرِس زلزله دایم لَرسه //مانند شهری که دچار زلزله شده باشد می لرزد

و خدا حافظی تحل عزیزون قسمم // قسم می خورم به خدا حافظی تلخ جدائی عزیزان

تو کِه نیدی، یَدَمون ای دل مو // وقتی تو نیستی یک لحظه این دل من

 سیت نَوا لَوسِسِه، دایمن بونه گره //مدام بهانه می گرد و آرام ندارد

جانشین تو بلا تش توبه // جایگزین تو بلا تشبیه

هیش خدائی نی بو . // هیچ خدائی نمی شود

آخِرِس وا دل پُر شَرم نویسم // عاقبت با دلی شرمگین می نویسم

ای دا //  مادرا

تو هدی شیشه جونم وِخدا // به خدا تو عزیزترینم هستی

 

 

          زمستان 92بندرعباس خرم سعیدی





نوع مطلب : شعر لری بختیاری، 
برچسب ها : شعر لری بختیاری، شعر نو لری، مارو، خرم سعیدی، شعر نو بختیاری،
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 1 فروردین 1393
خرم سعیدی

برد شیر

تا که جُون داشت پیا وِ مِنِ ای دنیا                    // او تا زمانی که در این دنیازنده بود

هُو چِه سختی وُ چِه تنگی کِه کشی                   //  چه سختی ها که متحمل نشد

کس وِ دادس نرسی  .                                           // کسی به فریادش نرسید

بعد مُردن،چه کله کندن وُ زیدن واسر            // پس از مرگش کلاه از سر بر داشتند و شیون نمودند

چه پلا سیس بُورین                                             // برایش گیس بریدند

چه کتل یا که چپی سیس نهانِ وا کار              // اسب کتل کردند و ساز جپی برای او نواختند

بعدِ چَن سال کِه ره،همه پک رهد وِ ویر            // بعد از مدتی همه اینها از یاد رفت

بردِ شیر مندِ نشونی که یو بی شیر پیا.             // شیر سنگی ماند نشانه اینکه شیر مردی بود

برد شیرم دونی،هُو که خو زیر تونه                    // ای شیر سنگی آن کسی که توی قبر است از تو شیر تر است

و تو هم شیر تره ،تا اَبد کُول کُنه لار تُونه .       // زیرا باید تا ابد سنگینی تو را تحمل کند.

روزگاری داشتی،یال وُ کوپال،دلو                      // تو روزگاری داشتی و یال و کوپال سترگ

پَه وِ تَرسه کیه کِه،کِردیه گِژگُپِ گَپ                  // از ترس کیست که سکوت سهمگین کردی

ای زمون هر سگ و سوتک توره، وتو هی ای خنده       // این زمان هر بی سر و پائی به تو می خندد

ای همه زجر و زوونی که کشی،تو بدهکار چنی                // این همه خواری که می کشی چه بدهکاری داری            

او زمون که همه تسلیم ستم بین، تو شیری بیدی         // آن زمان که همه تسلیم ستم بودند تو رها بودی              

تو وِجائی وُ وِجا،وا تی  بسه وُ دسای وِ گِل                         // تو پا بر جا هستی با چشم بسته و دست در گل               

کُینه اِی پائی، پَه وِ زادِ کِه گرفگار اوی                                // نگهبانی چه را می دهی پای بست چه هستی 

مردمونِ ای زمون وا تی واز، جائی یه نی بینن                   // انسانهای این زمان با چشمان باز جائی را نمی بینند

تو اما وا تی بسه نک رُه ای پائی                                            // تو با چشم بسته بالاها را نگاه می کنی      

دشتوون روز و شوونی مَیه تو                                               // مگر تو نگهبان شبانه روز دشت هستی       

همه روزا و شوان اشماری،نسگاهه  دشمن                        // تمام شبانه روز چشم به راهی تا دشمنی پیدا نشود          

ورقِ ای روزگارا ورگشت                                                       // روزگار متحول شده و تغییر کرده            

دُز وُ دِشمن چی نها نید دِیِه                                                 // دزد و دشمن مثل گذشته نیست             

پا پتی، بد سر و سُنگال، شَو گرد                                         // که پا برهنه و بد شکل باشد و شبها پیدا شود

دو تیه هیچ ،اَیه صد تیه هم داشته بوی                             // دو چشم که سهل است اگر صد چشم هم داشته باشید     

هنونه نی اشنی، چینکه همرنگ یکیم                               // آنها را تشخیص نمی دهی  زیرا همه یک رنگیم

سر و سنگال عوض کرده و خُو، رنگ زمون                       // زیرا تغییر ماهیت داده و شیک پوش شده      

چنو نِه دی که نبو فرخِ دُز وُ حُونه خدا.                              // تفاوت میان دزد و صاحب خانه را نمی توانی تشخیص بدهی  

تو چه کردی ای شیر                                                             // مگر تو چه کار کردی       

جاوری خونده و تو سحر که ماتت برده                              // ملای ساحر تو را سحر کرده که خیره نگاه می کنی           

یا تلسمت کرده ، بختته بس وِ مزار                                     // یا تو را طلسم کرده و بختت را به مزار بسته اند              

باد و بارون اِزنن شلاقت                                                       // باد و باران تو را شلاق می زنند               

شَو وُ رُو، افتو وُ سُوز وُ سرما، تو تحمل اکنی                    // گرما و سرمای شبانه روز را تحمل می کنی    

و چه جرمی ، تو گنه پس ای دی                                        // به چه جرمی این گناهان را باید جواب بدهی  

جنگلی بیدی ویدی منه دشت؟                                        // جایگاهت جنگل بوده به دشت آمدی؟         

پانه نادی و گلیمت صحرا؟                                                  // یا پا بیشتر از گلیمت بیرون گذاشتی؟         

یابو جاندار میه رم دادی؟                                                  " اسب امنیه ( ژندارم) را رماندی؟               

تیشه ی کو فَراد، اشکنا فرق سرت و تراشنید تُونه        // تیشه کدام فرهاد فرقت را شکافت و ترا تراشید

ار که خوت فَرادی،په انارت پس کُو کُهِ سیا مَنده وِ جا    // اگر خودت فرهادی پس انارت پشت کدام کوه سیاه مانده

نَه تو نی خسرو دورن وُ نداری یه رقیو                                 // نه تو خسرو زمانی و رقیبی نداری                

کُیه ره شیشه جونت شیرین                                                // پس عزیزترینت شیرین کجاست             

وا نیرِ تو که منسته و آه                                                         // با نگاه تو که به آه می ماند  

دایمن خَرس غمی گرده درار ،و تیات ای ریسه                 // مدام اشکی کمر بر از چشمانت می بارد     

پات عاجز هد و دس بسه،زوون قلف اما                             // با اینکه خسته هستی و دست و پا و زبان بسته اما             

تیه مینِ تیهِ هر باد که یا                                                      // چشم در چشم هر بادی که می وزد می دوزی

سایه  سایه  غم ای دایل کر مرده چنو زار ازنی .               // همراه مادران داغدار می گریی              

خَش وِ حالت ای شیر،بَردِ لونت پُرِ سَهم                               // خوش به حالت ای شیر که سنگ بودنت هم ترسناک است 

فرخی شاعر سیستونی گود:                                                 // فرخی سیستانی در وصف تو گفت          

" شیر هم شیر بود گر چه به زنجیر بود "

" نبرد بند و قلاده شرف شیر ژیان "

سَرِ وَندی وازیر،لَونِه بَسیه وِ قهر                                         // سر را به زیر انداختی لبها را بستی و قهر کردی

هر چه که خنجر پر درد نهان دیم پهلیت                          // هر چند خنجر پر درد را به پهلویت فرو بردند

تو نترسستی و مندی سر پا                                                 // تو نترسیدی و روی پای خودت ماندی       

خو اِدُونی یَه زَمون هر کِه بِزی حرف حقی                          // خوب می دانی یک زمانی هرکس حرف حقی می گفت       

نا حقس کین و لواسه دودن                                                  // نا حق جلوه می دادند و لبانش را می دوختند               

یا قلم زی،قلمس مین سرس اشکندن                                // یا اگر می نوشت قلمش را بر سرش می شکستند            

همو بهتر که تو هم  لو نزنی                                                   // همان بهتر تو هم چیزی نگویی             

خیلی از ما و من ای دنیا، برد شیر نَه کِه اگوی برد هلیم    // بسیاری از ما انسانها از شیر سنگی که هیچ انگار سنگ معمولی هستیم

                                              شهریار  اسفند  1392خورشیدی خرم سعیدی





نوع مطلب : شعر لری بختیاری، 
برچسب ها : شعر لری بختیاری، شعر نو محلی بختیاری، شعر نو لری، بردشیر، خرم سعیدی، شعر بختیاری،
لینک های مرتبط :

       نظرات
شنبه 17 اسفند 1392
خرم سعیدی

تَرس و تُرس

 

وختی افتو بار روزِ عاجزونه وَند                //هنگامی که آفتاب خسته  بار روز را زمین گذاشت

صِندیق هزار تیه آسمون                              // صندوق هزار چشم آسمان

 زورس و شو نیرسی                                    // زورش به شب نمی رسید

حتا کُوا وِ خجالت ری زردی مردم             // حتی کوهها از  روی زردی مردم

من تاریکی تَی شو زونی بغل غمون نشسن  // در تاریکی کنار شب می نشستند

سُو سُو ی چُرایل کهنه و کم سوی آسمون      // کم فروغی چراغهای  کهنه آسمان

زیر لحاف کهنه درده اَور                                  // زیر لحاف پاره و کهنه ابر

یواش اِ شمُرده و پا ورچین                               // آهسته و شمرده و پاورچین

شو نُرقه کُونِه لِقَه کُو ای کی                             // شب نقره کوب را لگد مال می کرد

شو و غیظ پا و زمین ای کفت                           // شب از روی خشم پا به زمین می کوبید

غوار ور پاس و کُه ای پیتست                           // غبار جلوی پای او  در کوه می پیچبد

هُو و ترس خرس آسون و تیر کوندارس       // او از ترس خرس  و  کماندار آسمان

خُوسِه جَم ای کی                                               // خودش را جمع می کرد

مه وِ وَهم وُ شرم ،شَونِه بغل گری                     // ماه از ترس و خجالت  شب را به بغل گرفته بود

سفیده همو طو سرد و ساکت و مات برده      // سپیده صبح  سرد و ساکت ماتش برده بود

حشکس زی                                                         // در جا خشکیده بود

خروس و ترس روا                                            // خروس از ترس روباه

دی بونگی وِ سر ندا                                           // آوازی سر نمی داد

شون گله، نِمِد پیچ و خَو                                    // چوپان در نمد پیچیده به خواب

گله ولو                                                                  // گله گوسفندان متفرق و پراکنده

سگ گله، بی حوصله                                          // سگ گله از بی حوصلگی

گُلو گُلو و ته جیرپاس ای کی                           // از ته جگر صدا سر می داد

سگی دی و گله زوالی،جواوس ای دا           // سگی دیگر از گله ای جوابش را می داد

...

 

                                                                       زمستان1392 خرم سعیدی





نوع مطلب : شعر لری بختیاری، 
برچسب ها : شعر نو نیمائی بختیاری، شعر نو لری بختیاری، شعر نو بختیاری، خرم سعیدی، تَرس و تُرس،
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 9 اسفند 1392
خرم سعیدی

هوس

 

اَیر  شَو نکبتی  ره وا دیاری     // اگر شب شوم از اینجا برود

اِ بُو وِه  آسمونا  سَوزماری        // آسمانها مانند مرغزار سبز می شود

اِ دَونِن مینِ کُه و دَشت آرُم     //  میان دشت و کوه آهسته می دوند

رسِن اَورا وِ ریِ کهساری          // ابرها به کهسار سر می کشند

اِریسه یال کُه و بیشه نَمَت         // نعمت  به کوه بیشه زار می ریزد

گره وا کهسارون بلگ و باری  // درختان برگ و بار می گیرند

اپیته مین کول و گردن کُه       // در دامن و گردن کوه می پیچد

خَشیِ بویِ عَرط سوزه زاری   // سر خوشی عطر بوی سبزه زاران

ابازه کوگ نر وا هُمتوارِس    // کبک نر با همتبارش به رقص می آید

خوره عرط گلِ هر چشمه ساری   // عطر گلهای چشمه سار را می نوشد

اِدونه پا پتی مابین کولا              // پا برهنه میان درها می دود

بِجُمنه حوشه گندم بادِ کاری     // باد سخت گیسوان گندمزار را به جنبش وا می دارد

اخُونه هر پِرِنده یاریاری            // هر پرنده ای سرود یار یار می خواند

وِ سا هَر دار وُ بُونگ تُوفساری   // در سایه هر درخت و آواز هر آبشاری

انُم دل وا صدای دَشتونی           // دلم را به آواز نگهبان دشت می سپارم

سگاهم بال جو وا بی قراری      // مشتاقانه کنار هر جویباری می روم

ابُوم مه و گِرم فِر سَر شُمی مو    // ماه می شوم و از اول شب پر می گشایم

ارم مین آسمون سیرمه کاری    // در آسمان سرمه کاری شده می روم

وِ اُو بالا نیرم سیرِ اورا                 // از آن بالا ابرها را بخوبی تماشا می کنم

که سر وا یک بداده دوس واری       // که مانند عاشق سر کنار هم گذاشته اند

یَوم عرط گل وُ ریسم وِ چشمه    // عطر گلی می شوم و به چشمه می ریزم

کلو بُو باکلو وُ جُوِ جاری             // تا "بولاق اوتی" و جوی جاری دیوانه شوند

بچرنم مو وِ سَرِ ظلم دورن          // برسر ظلم دوران چنان فریادی بکشم

بِرِه ای دِشمنِ ملت وِ خواری     // تا این دشمن ملت را  ذلیل کنم و خوار نمایم

وَنُمِس مین چه هاروت وُ ماروت// مانند هاروت و ماروت در چاه زندانیش کنم

چُنو اسمس نبُو دی وادیاری      // آنگونه که نامی از او در زمانه نباشد

بپیتم گوشِ ظلم جُورِ کُلِ تور     // گوش ظالم را مانند کره اسب چموش  می پیچانم

اگم رَو وَتِوَر دیه وِ خواری          // می گویم  خوار و نابود شو

بمهنه باز دنیا و خَشییا                // باز دنیا بماند و خوشیها

وِ اِی ایرون سوزِ یادگاری          // در این ایران سبزی که یادگار کهن است

نَبُوِ  شَو شَه دی سوز وابو              // دیگر شب سیاهی نباشد و  همه جا سبز شود

تموم مملکت وا بو بهاری            // تمام دنیا بهاری شود

و یو وا پس اخونیم بیت شادی   // از این یه بعد ترانه شادی سر دهیم

که ظالم دی نیاهه وادیاری       // که دیگر ظالمی پیدا نمی شود

 

                                                              شهریار - زمستان 1392 خرم سعیدی

 





نوع مطلب : شعر محلی بختیاری، 
برچسب ها : شعر محلی بختیاری، شعر محلی لری، شعر لری بختیاری، هوس، خرم سعیدی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 1 اسفند 1392
خرم سعیدی

تفنگچی

     بالای یال کُه                                                      // بالای یال کوه

سُواری بال چشمه رِکاوِ وِ پا خالی کی              // سواری کنار چشمه، پا را ازرکاب تهی کرد

غم وِ تی وُ تی وِ رَهِ شَو.                                         // غمی در چشم و چشم منتظر شب

اسبِ کِهَر بی سُوار وِ مَیدُون                                 // اسبی کهر بدون سوار در میدان بود

خطی سیا وِ گردن تا گُرده گاه وُ دیم                // خطی سیاه از گردن تا روی دمش کشیده شده بود

شینه وِ خِشم اِی کشی یال وُ دیم ای اَوشوند      // شیهه ای با خشم کشید و یال و دمش را نکان می داد

گردن قشنگس، زیر لَغُم نرم اِپیتست                    // گردن قشنگش را زیر لگام تاب می خورد

وا صدای آشنای تفنگ                                          // با صدای آشنیای باروت               

گوشان تیز کِی و یرغه ره                                      // گوش هایش را تیز می کرد "یورغه" می رفت

لار سُوار چی مَشکِ ری ملار ای دَونی              // بدن سوار مانند مشک روی "ملار" در حرکت بود

بال چُوقاس،جُورِ بال شاین ،بال ای زَی           // لبه های " چوقا"یش مانند بال شاهین در حرکت بود

وا هر شِلنگ یه چُو وِ روزگار اِی بُری                 // با هر گام بخشی از روزگار را طی می کرد

سی حسرت پاله جو                                                // در حسرت پیاله ای جو

مِن پهندشت کُه                                                        // در پهن دشت کوه

افتو یَه مِرزنگ لَم تَر اِی سُورست                         // آفتاب به اندازه مژه ای پایین تر می رفت

ره خُوسِه وِ ولات دلا نِهِنگ اِی کی                     // راه خودش را به سرزمین دلها نزدیکتر می کرد

سُوارِ بی نُم وُ اسب بی نُشون                                // سوار بی نام و اسب بی نشان

وا مرگ پا و پا                                                          // همراه مرگی نزدیک

دلسون جُورِ کموتر ای تپست                                // قلبشان مثل کبوتر می تپید

خاک ای بیوه جوون بوی مرگ ای دا                // خاک، این بیوه جوان بوی مرگ می داد

بَرد بَردِ کُه ماتم گِریده بی                                   // سنگ های کوه ماتم گرفته بودند

وِ بَلگ بَلگ دِرهد دَرد وُ دَردمندی پیتسته           // به برگ برگ درختان درد و ماتم پیچیده بود

وِ ویر نامه روزگار پیر                                            // از یاد روزگار کهن

 غمی وِ تَهِ دلس چَسبسه وا دردِ کاری                // غمی در ته دلشان با دردی عمیق پیچیده بود

چَن سوارِ دی،وا قطارِ فشنگ وُ برنو وِ کول       // چند سوار دیگر با قطار فشنگ و تفنگ بر نو بر دوش

تیا وُ سویلا عاسلی وُ نَشمین                                   // چشمها و سبیل ها عسلی و قشنگ

وا اسبون بُورِ یال گندمی وِ دمِ باد                      // همراه اسبانی بور و یال گندمی جلوی باد

شُونه وِ شُونه، سایه و دیندا                                    // شانه به شانه و سایه به دنبال

وِ تیتُم رهی چی مار سرما زیده                          // از راهی مانند مار سرما زده و باریک

چی رَشمه وِ دین یک ای وین                               // مانند بندی بافته شده دنبال هم می رفتند

خاک دین سون اوری اوی و تیه افتو                  // غبار دنبالشان مانند ابری شد در چشم خورشید

افتوی که عاجزونه قدم ای زی                           // آفتابی که خسته شده بود قدم می زد

دو نین تا درسن داشت.                                        // اندازه دو نی تا غروبش مانده بود

اور چی لحاف کهنه خوسه وند و ری هو            // ابرها مانند لحاف کهنه خود را روی خورشید می انداخت

تا شوخی نزنگ اوه.                                              // تا شبیخون نزدکتر شود

مه میدون گری وِ لونه آسمون                             // ماه در لانه آسمان پیش رفته بود

آساره گپی                                                              // ستاره بزرگی

خطی خنجری و سینه شه شو کشی                     // خطی مانند خنجر در سینه سیاه شب کشید

تفنگی و علامت چرنی و والوست                        // تفنگی بعنوان علامت صدا داد و خاموش شد

که آروم گری.                                                        // کوه آرام گرفته بود

شو، بلند و سیا چی لیله تفنگ                               // شب سیاه و بلند مانند لوله تفنگ

خین دلس تک ای کی وِ هُوش اِره                     // خون دلش می چکید و از هوش رفت

رَهِ آسمون جُورِ هَفی پیر                                       // راه شیری آسمان مانند اژدهائی پیر

من هوا نشسه بی.                                                   // در آسمان نشسته بود

کُه تیناوُ مِرگل سَر اَو                                              // کوه تنها و مردها کنار آب

 گپ وُ گفت ای کردن:                                           // در حالی که چای می خوردند گفت و گو می کردند

زندهی من دنیا                                                      // زندگی در این دنیا

یه ولا شرینه و دی تهل                                                                // یک بار شیرین است و دیگر تلخ

ایما جور کُه، دردِ وا درد دَرمون کنیم               // ما مانند کوه درد را با درد درمان می کنیم

چینکه زندهینه وا درد یاد گریدیم                     // چون زندگی را با درد آموخته ایم

خو دونیم که جنگ، یعنی مَلکِمیت مرگ                           // خوب می دانیم جنگ یعنی ملک الموت مرگ

من جنگ همه و سوار اگن                                     // در جنگ همه از سوار می گویند

اما اسبه که زحمت کشه                                         // اما اسب است که زحمت ها می کشد

جور بیستون و فرهاد                                              // مانند بیستون و فرهاد                 

                                                                                            زمستان 1392 خورشیدی- خرم سعیدی





نوع مطلب : شعر لری بختیاری، 
برچسب ها : شعر نو لری بختیاری، شعر نو بختیاری، تفنگچی، خرم سعیدی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 10 بهمن 1392
خرم سعیدی

آب مرگ

"جراید: محیط زیست اعلام کرد وضعیت 190 دشت از 600 دشت ایران از دریاچه ارومیه وخیم تر است . "

مگر کدام پیامبر، به پا خاسته

تالها برقع می بندند

کنگره های " هامون"

مانند طره "مجنون" "پریشان " شده

خاکستر" پریشان" در آتشکده مانده

خون در پستان "گاوخونی" خوشیده

بخت"بختگان" به تخت نامرادی نشسته

"ارومیه" تب ریز شده

"چیچست" وای تخمه های مقدس!

و هزاران آب گیرهذیان می گوید

انگار آبها نیزتحریم شدند.

کدام دست نابکار،

بیهوشی چینی به سرچشمه ها خورانده

که آب و پرنده و چرنده

از خواب ناب نمی خیزد.

دیگر مجوی اندیشه

حتی نوشداروی ژاپنی افاقه نخواهد کرد.

ای خضر پی خجسته مددی

گاوی در غاری فدوی خواهیم کرد

تا سم مار و عقرب نابکار به آبها بی اثر شود

اسفند و کندر و زاگ می سوزانیم

هوم به زمین می ریزیم

تا آبگیرها برای همدردی دلفین ها

خود کشی نکنند و اشا به آنها برگردد.

                                                                    بندر عباس- زمستان 1392 خورشیدی





نوع مطلب : شعر نو نیمائی، 
برچسب ها : شعر نو نیمائی، شعرنو فارسی، خرم سعیدی، آب مرگ،
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 3 بهمن 1392
خرم سعیدی

دلِ لیوه// دل دیوانه

دِل مثِ مُسِ پری                                              // دل مثل مشتی پر

بعدِ تیر تفنگچی                                                 // یعد از شلیک  شکارچی

وِ هوا پِرِ پیت کَنه.                                             // در هوا دست و پا می زد.

مَرغِ خیال، چی روحِ فرشته لَوت                    // چمن خیال،مثل روح فرشته گون لبت

رگِ گُل ای زی مین روشنای مَه چارده          // در نور ماه  بدر رگ گل می زد

بغل آساریل،جور دهون ماهیِ وِ هشکی وَسه  // آغوش ستاره ها مثل دهان ماهی به  خشکی افتاده

نفس آخرِ ای کشه.                                       // نفسهای آخرش را می کشد.

باد نرمی ،جورِ دل لیوه یواش ای زی         // بادی نرم مانند دل دیوانه ای آهسته می تپید

نوری وِ دیر وِ دریچه شو سِگاهِس                // نوری از دور در دریچه شب پیدا می شد

باز ای دلِ کلوی گول خورده مُو                 // دوباره این دل دیوانه فریب خورده من

مندیر دولت امید و تدبیره                            // منتظر دولت امید و تدبیر است

گاشه کلیتس،وِ چَه شَو وِ در بیا                     // شاید کلیدش، از چاه شب بدر بیاید

جور اَفتوِ زمسونه                                          // مانند آفتاب زمستانه

هِرِنگ دلی بُو                                               // نور امیدی باشد

 سی مردمِ ندارِ مندیر بهار                           // برای مردم فقیری که منتظر بهارند

وِ ای زمسون شه.                                               // در این زمستان سیاه.

                                                            زمستان 1392- خرم سعیدی





نوع مطلب : شعر محلی بختیاری، 
برچسب ها : شعر نو نیمائی بختیاری، شعر نو لری، شعر نو محلی بختیاری، شعر گویشی بختیاری، خرم سعیدی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 1 بهمن 1392
خرم سعیدی

نگاهی به فرهنگ نویسی در زبان بختیاری

پس از تکامل انسان و پیدایش زبانهای گوناگون که بتدریج از زبان طبیعی بیرون آمده و طی مراحلی از حروف مصوته که بقول زبانشاسان همان تقلید از آوازهای طبیعت است و رسیدن به مرحله حروف بی صدا و با صدا یعنی مرحله تلفظ ، زبان در طی هزاران سال متمادی دستخوش تحولات گوناگون زمانی، مکانی،اجتماعی،فرهنگی، سیاسی گردید نه تنها معنا بلکه کاربرد کلمات متحول شد و پس از اشتقاق های فراوان  به صورت زبانهای امروز در آمد که این سیر تکامل وتطور و تحول در کتب تاریخ زبان درج شده و محققین و زبانشناسان بدان پرداخته اند.

پهنه فرهنگی ایران یا آنچه ایران فرهنگی نامیده می شود و از مغولستان در شرق تا دریای سیاه در غرب امتداد داشته، برخاستگاه و زیستگاه یکی از بزرگترین خانواده های زبانهای جهان یعنی خانواده زبانهای ایرانی است که ابزار ارتباطی مردمان آریایی نژاد و ساکنین قبل از آریایی این مرز و بوم بوده است. این پهنه گسترده شامل مناطق مختلف جغرافیائی و قومی است که بر اساس شرایط زیستی و بومی دارای زبان و لهجه های متنوع و گوناگونی ایست .این گنجینه که نشان از ریشه دار بودن یک قوم و ملت است و از گذشته های دور پس از تحمل حوادث روزگاران و گزندهای نابکاران و نابود کنندها به دست ما رسیده است، در قبال حفظ و نگاهداشت آن مسول هستیم. واژگان این مناطق پشتوانه معنوی و همیشگی برای زبان و فرهنگ ایران بوده و هستند که می توان از آنها در غنا بخشیدن به زبان فارسی بهره جست.

ملل مختلف بر اساس نیاز پیش آمده مبادرت به ثبت و ضبط لغات خود در ادوار مختلف کردند مثلاً اولین بار چینی ها 150سال پیش از میلاد فرهنگ لغت نوشتند،اولین فرهنگ لغت عرب را خلیل بن احمد فراهیدی (ایرانی متولد سال100و متوفی 175هجری) در قرن دوم هجری با روشی علمی و خاص نوشته. قدیمی ترین فرهنگ لغت فارسی که قابل دست رس ست ،لغت نامه اسدی توسی تالیف شده در سال 458هجری است.

در مناطق بختیاری، واژگان بخشی از فرهنگ گفتاری( شفاهی) و اخیراً نوشتاری این قوم است که تدوین آنها مثل سایر فرهنگ ها کاری سهل و ممتنع به نظر می رسد که در عین پیچیدگی و علمی، بسیار گسترده می باشد. با این وجود فرهنگ نویسی در مناطق بختیاری با مشکلات خاص و منحصر خود صورت گرفته، که به ترتیب نشر بازگو می نمائیم:آقای سید علی صالحی در سال 1369،آقای ظهراب مددی در سال1375 (چاپ دوم 1392)،آقای سرلک در سال 1381،آقای ارشادی در سال1388 و آقای درویش زاده در سال 1392فرهنگ لغات خود را نشر داده اند. این عزیزان محقق زحمات زیاد مادی و معنوی را متقبل شده و در حد توانائی خود به نشر لغات زبان بختیاری همت گماشتند ،کاری ستودنی و قابل تقدیراست که بیشتر منطقه ای و به محدوده جغرافیایی خاصی تعلق دارد و شمولیت کلی بختیاری را ندارد زیرا به تعداد هر قوم و قبیله ای که در مناطق بختیاری زیست می کند لغت و گویش متنوع با کاربرد مخصوص،تلفظ و صورت خاص داریم که جمع آوری تدوین و استاندارد سازی آنها بر اساس قواعد روزآمد و فرهنگ نویسی مدرن شاید از عهده یک نفر بر نیاید و هزینه مادی زیادی نیز در بر دارد.

هر واژه از نظر فنی دارای ابعاد گوناگونی است وهر سخن گو به طور نهفته و ناخودآگاه در حافظه خود دایره وسیعی ازلغاتی دارد که در طول زمان به صورت تجربی معنای کاربردی واژه،صورت ساختاری و قواعد ترکیبی،چگونگی ساختار دستوری و زبانشناسانه،نحوه ادا و تلفظ آنها،معنای استعاری، کنائی ،مجازی،مفهوم اجتماعی،شبکه های ارتباطی مترادف ها،متضادها،هم شکل ها،و سایر کاربرد آنها را دانسته وبه موقع در گفتار و نوشتار مورد استفاده قرار می دهد که به آن فرهنگ ذهنی می گویند.بعضی از فرهنگ نویسان محلی، با کمک از فرهنگ های دیگر بعنوان الگو و معیار،فرهنگ ذهنی و بومی محل خود را همراه با احساس به صورت تک بعدی( فقط لغت،آوا، و معنی پیش پا افتاده) را به رشته تحریر درآورده و یا به دلایل اضافه نشدن حجم کتاب، قیمت تمام شده،نحوه استفاده کاربران،به اصطلاح اختصار نویسی کرده اند. در حال حاضر بر اساس پیش رفت همه جانبه علوم،فرهنگ نویسی نیز به موازات سایر علوم بصورت علمی در آمده و نکات و تکنیک هائی در آنها رعارت و اعمال می شود.یک فرهنگ نویس باید از سنتی نوشتن، سلیقه ای عمل کردن،یک بعدی بودن،فرد محوری بودن،تجویزی بودن ،شبیه سازی بودن و الگو برداری بودن اجتناب کرده و معیار های همگانی فرهنگ نویسی مدرن را بر اساس نیاز متنوع کاربران امروزی مد نظر داشته و بدان عمل نماید .

این که یک فرهنگ بطور کلی باید دارای چه مشخصه و ویژگی هایی باشد تا فقط احساسات خواننده را تحریک نکند بلکه او را به نوعی اغنای فکربرساند،مشخصه های ریشه شناسی ETYMOLOGT،نشانه تکیه STRESS وضغیت هجا بندی  SYLLABIFICATIONتلفظ یا درست خوانی ، کیفیت آوائی و دیگر جزئیات فنی را رعایت کرده باشد. مرحوم علامه دهخدا در مقدمه لغت نامه نکات عمومی راجع به تالیف یک فرهنگ را به صورت مشروح بیان کرده اند اما از یک فرهنگ جامع و کارامد انتظار می رود موارد زیر را مد نظر قرار داده باشد. 1- ویژگی مدخل و زیر مدخل ها و آرایش آنها 2- ویژگی های تلفظ و نمایش صورت بیانی 3- چگونگی نمایش صورت نوشتاری صحیح 4- ویژگی دستوری 5- اطلاعات ریشه شناسی 6- کیفیت و کمیت معنا و مفهوم 7- چگونگی ارائه مثال و شواهد کاربردی 8- نشان دادن سبکها و سیاق لهجه ها 9- عرضه اصطلاحات و ترکیبات حاصل از مدخل و زیر مدخل ها 10- تعیین و ارائه مترادف ها و متضادها 11- معرفی همنشین های مدخل با واژه های دیگر 12- نحوه ارجاعات و قرار دادهای مرسوم فرهنگ 13- سایر اطلاعات متفرقه و گسترده تر بخصوص در مقدمه و پیوست ها .   

                                                                        خرم سعیدی- زمستان 1392 خورشیدی

یاری رسانان:

1-       مقدمه لغت نامه علامه دهخدا

2-       مقدمه فرهنگ معین

3-       واژه شناسی و فرهنگ نگاری در زبان فارسی- دکتر حسین وثوقی – نشر مرکز زبانشانسی اسلام وایران – چاپ اول 1383

4-       دوره های مختلف ویژه نامه فرهنگ نویسی سالهای 86الی91 انتشارات فرهنگستان زبان فارسی .





نوع مطلب : متفرقه، 
برچسب ها : فرهنگ نویسی در زبان بختیاری، فرهنگ نویسی، خرم سعیدی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 29 دی 1392
خرم سعیدی

بچه های باران

 

" برای کودکان کار که کتاب در مهر با آنها فاصله گرفت "

 

آه از عمر چراغ سبز و زرد

باران در باران و سرما

مثل کبوتری در کوه عقابان

چشمانش نگران

آرزو و نانش قرمز

دمپائی و لباسهای مترسک گون قرمز

گوش،گونه و بینی اش قرمز

دختری که باران و باد موهایش را می نواخت

از پای تا فرق غرق در ماده حیات

مرواریدهای از سوزِ جگر

 از دل بخار شده

مثل گلاب زلال

مثل شراب مست کننده

مهمان دریای چشم آبی دلش می شدند.

روسری کوچکش از حسادت

 تمام مویش را پناه نمی داد

تا آن غنچه های ناز را باد مست مثل خوشه های بور گندم برقصاند.

با یک دست فالها و آدامسها

با دست دیگر، گاه روسری را می کشد

گاه به شیشه های بخار گرفته می کوفت

قفل لب می گشود پر می شد از فریاد،التماس و افسوس

بانگ خون از دل ریشش بر خاست

برخی خود را به کوچه علی چپ می زده بودند.

 تا چراغ رنگ عوض می کرد

دکانش را زیر بغل می گرفت

دستان کوچکش را آه می گفت

آه بر آرزوهای بر باد رفته.

وقتی بیل در دست بابا آجر شد

اجاق، بی مادرش به سردی گرائید

مدرسه از ذهنش پر بست

چشم سفره پدر به دستان یخی او بسته بود مدام

و نان آری نان برای خانه واجب تر از هر چیز  شد

مگر نه بخاطر نان آدم بهشت بهشت.

آری اینجا شهرِ با مهرِ حبابی ست

شهریار شهریاران

چراغش،چون چراغ مردگان

با هزاران زخم بر جگر

شهری که خشم از دلِ سیمانیش می بارد

شام و بامش با سپاهی از درد و دودِ دل

آسمانش تنگ آنچنان تا دل بگرید

مردمانش مثل عقربکهای چرخ دنده های کوکی درهم

فصلش قطبی ست

کمش بهار و بیشش خزانی.

 

 

                                                  زمستان1392 خرم سعیدی

 





نوع مطلب : شعر نو نیمائی، 
برچسب ها : بچه های باران، شعر نو نیمائی، خرم سعیدی، شعر بچه های کار،
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 26 دی 1392
خرم سعیدی


( کل صفحات : 9 )    1   2   3   4   5   6   7   ...